Quy Định Về Xây Dựng Công Trình Tôn Giáo Mới Nhất Năm 2026

Việc xây dựng, cải tạo hay nâng cấp các cơ sở thờ tự luôn là nhu cầu chính đáng của cộng đồng tôn giáo.Bài viết dưới đây của Minh Long tổng hợp toàn bộ quy định về xây dựng công trình tôn giáo theo quy định pháp luật mới nhất. Tham khảo ngay nhé.

Công Trình Tôn Giáo Là Gì? 

Tại Nghị định 95/2023/NĐ-CP làm rõ khái niệm công trình tôn giáo như sau:

Công trình tôn giáo là công trình xây dựng theo quy định của pháp luật do: tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc đầu tư xây dựng để làm cơ sở tôn giáo (chùa, nhà thờ, thánh đường, tịnh xá, tịnh thất, niệm Phật đường, tu viện, trường đào tạo tôn giáo, trụ sở tổ chức tôn giáo…); hoặc tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc đầu tư xây dựng để làm tượng đài, bia và tháp thuộc cơ sở tôn giáo.

Căn cứ pháp lý điều chỉnh xây dựng công trình tôn giáo

Toàn bộ hoạt động xây dựng công trình tôn giáo hiện nay chịu sự điều chỉnh đồng thời của nhiều văn bản pháp luật, bao gồm:

• Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 02/2016/QH14 – khung pháp lý gốc về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và các hoạt động xây dựng liên quan.
• Luật Xây dựng 2025 – quy định điều kiện, trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng áp dụng cho mọi loại công trình, trong đó có công trình tôn giáo.
• Nghị định 95/2023/NĐ-CP – thay thế Nghị định 162/2017/NĐ-CP, làm rõ khái niệm và điều kiện đối với công trình tín ngưỡng, tôn giáo.
• Nghị định 175/2024/NĐ-CP – quy định chi tiết về quản lý dự án đầu tư xây dựng, hồ sơ cấp phép và thủ tục thẩm định.
• Quyết định 864/QĐ-BXD năm 2025 (có hiệu lực từ 01/7/2025) – công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực hoạt động xây dựng, trong đó quy định cụ thể hồ sơ cấp phép xây dựng mới đối với công trình tôn giáo.

Quy Định Về Xây Dựng Mới, Cải Tạo và Tu Bổ Công Trình Tôn Giáo

Xây dựng mới và cải tạo, nâng cấp

Theo Điều 58 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016, việc cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới công trình tôn giáo được quy định như sau:

Thứ nhất, việc cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới công trình tôn giáo chính (chùa, nhà thờ, thánh đường…) phải thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về xây dựng – tức là phải có giấy phép xây dựng trước khi khởi công, trừ các trường hợp được miễn theo Luật Xây dựng 2025.

Thứ hai, việc cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới công trình phụ trợ thuộc cơ sở tôn giáo (nhà bếp, khu vệ sinh, nhà để xe, khu lưu trú cho tăng ni…) áp dụng theo quy định pháp luật về xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ trong đô thị, trung tâm cụm xã, trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử – văn hóa, cách mạng.

Thứ ba, việc tu bổ, phục hồi cơ sở tôn giáo là di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xếp hạng phải thực hiện theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa kết hợp với pháp luật về xây dựng.

Điều kiện đối với đất đai và quy hoạch

Để được cấp phép xây dựng công trình tôn giáo, trước tiên khu đất phải có giấy tờ hợp pháp về quyền sử dụng đất với mục đích tôn giáo theo quy định của Luật Đất đai 2024. Công trình phải phù hợp với quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị được phê duyệt của địa phương và không nằm trong các khu vực cấm xây dựng theo quy định.

Theo Nghị định 95/2023/NĐ-CP, công trình tôn giáo không được xây dựng tại các vị trí nhạy cảm như khu vực biên giới, vành đai an ninh quốc phòng, hoặc trong phạm vi bảo vệ của các di tích lịch sử quốc gia khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Hồ Sơ Và Thủ Tục Xin Cấp Giấy Phép Xây Dựng Công Trình Tôn Giáo

Theo tiểu mục 1 Mục C Phần 2 của thủ tục hành chính ban hành kèm theo Quyết định 864/QĐ-BXD năm 2025, hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng mới công trình tôn giáo bao gồm các thành phần sau:

Đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng

Theo Mẫu số 1 Phụ lục số 2 ban hành kèm theo Nghị định 175/2024/NĐ-CP.

Giấy tờ hợp pháp về đất đai

Bao gồm một trong các loại giấy tờ chứng minh sự phù hợp mục đích sử dụng đất và sở hữu công trình theo quy định tại Điều 53 Nghị định 175/2024/NĐ-CP, cụ thể: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp theo quy định của Luật Đất đai 2024 qua các thời kỳ; hoặc các loại giấy tờ đủ điều kiện để cấp giấy chứng nhận theo Điều 137 Luật Đất đai 2024; hoặc báo cáo hiện trạng sử dụng đất đối với trường hợp tổ chức tôn giáo đang sử dụng đất chưa được cấp giấy chứng nhận, được UBND cấp tỉnh kiểm tra thực tế và xử lý theo Điều 142, Điều 145 Luật Đất đai 2024.

Hồ sơ thiết kế xây dựng

Gồm quyết định phê duyệt dự án; văn bản thông báo kết quả thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng và hồ sơ bản vẽ thiết kế cơ sở đóng dấu xác nhận kèm theo; kết quả thủ tục về phòng cháy chữa cháy đối với hồ sơ thiết kế; và kết quả thực hiện thủ tục bảo vệ môi trường (áp dụng cho các trường hợp không thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi tại cơ quan chuyên môn về xây dựng). Căn cứ theo Nghị định 175/2024/NĐ-CP, Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Nghị định 144/2025/NĐ-CP.

Bản vẽ thiết kế thi công

02 bộ bản vẽ thiết kế xây dựng trong hồ sơ thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở, được phê duyệt hoặc đóng dấu xác nhận theo quy định. Bao gồm: bản vẽ tổng mặt bằng toàn dự án; bản vẽ kiến trúc các mặt bằng, mặt đứng và mặt cắt chủ yếu; bản vẽ mặt bằng và mặt cắt móng; bản vẽ kết cấu chính; bản vẽ đấu nối hạ tầng kỹ thuật bên ngoài công trình.

Văn bản chấp thuận về sự cần thiết xây dựng và quy mô công trình

Đây là tài liệu đặc thù, bắt buộc phải có đối với công trình tôn giáo. Văn bản này do cơ quan chuyên môn về tôn giáo thuộc UBND cấp tỉnh (thường là Ban Tôn giáo trực thuộc Sở Nội vụ) cấp, xác nhận dự án phù hợp với nhu cầu sinh hoạt tôn giáo của địa phương và không vi phạm các quy định về tín ngưỡng, tôn giáo.

Hồ sơ bổ sung đối với công trình là di tích

Nếu công trình tôn giáo thuộc dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử – văn hóa hoặc danh lam thắng cảnh, phải bổ sung thêm văn bản về sự cần thiết xây dựng và quy mô công trình của cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa.

Thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng công trình tôn giáo

Thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng công trình tôn giáo thuộc về UBND cấp tỉnh hoặc Sở Xây dựng được ủy quyền, tùy theo quy mô và cấp của công trình theo phân cấp tại Luật Xây dựng 2025 và Nghị định 175/2024/NĐ-CP. Đối với công trình nằm trên địa bàn hai huyện trở lên hoặc công trình cấp đặc biệt, cấp I, thẩm quyền thuộc UBND cấp tỉnh; đối với công trình cấp II, III, IV trong phạm vi một huyện, thẩm quyền có thể được phân cấp xuống UBND cấp huyện.

Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Xây Dựng Công Trình Tôn Giáo

Không tự ý thay đổi quy mô sau khi được cấp phép. Theo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016 và Luật Xây dựng 2025, mọi thay đổi về quy mô, công năng hoặc kết cấu so với hồ sơ đã được phê duyệt đều phải xin điều chỉnh giấy phép xây dựng trước khi thực hiện. Vi phạm quy định này có thể bị buộc tháo dỡ phần xây dựng trái phép và xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 16/2022/NĐ-CP.

Bảo đảm nguồn vốn minh bạch. Nguồn vốn đầu tư xây dựng công trình tôn giáo phải rõ ràng, hợp pháp – chủ yếu từ đóng góp của cộng đồng tín đồ, tài trợ hợp pháp của tổ chức trong nước hoặc nước ngoài theo đúng quy định của Nghị định 95/2023/NĐ-CP. Không được sử dụng công trình tôn giáo hoặc tên tổ chức tôn giáo để huy động vốn trái pháp luật.

Lưu ý với công trình là di tích lịch sử – văn hóa. Đây là nhóm công trình cần xử lý cẩn thận nhất do phải song song tuân thủ cả pháp luật xây dựng và pháp luật về di sản văn hóa. Mọi can thiệp vào công trình di tích phải được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (đối với di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia) hoặc UBND cấp tỉnh (đối với di tích cấp tỉnh) chấp thuận trước khi thực hiện.

Tuân thủ quy định phòng cháy chữa cháy. Theo quy định hiện hành, hồ sơ xây dựng công trình tôn giáo bắt buộc phải có kết quả thẩm duyệt hoặc phê duyệt phương án phòng cháy chữa cháy từ cơ quan Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ trước khi được cấp giấy phép xây dựng, đảm bảo an toàn cho cả công trình lẫn người sử dụng.

Kết Luận

Tổ chức tôn giáo cần nắm vững các quy định về xây dựng công trình tôn giáo, đồng thời chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý tôn giáo và xây dựng tại địa phương ngay từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ để quá trình xin cấp giấy phép xây dựng diễn ra thuận lợi và đúng tiến độ.